HOLT, De vereniging van Noordelijke Hoogdrukkers heeft op dit moment 20 leden, die wonen en werken allemaal in de 3 Noordelijke provincies.
In de jaren 70 en 80 was Wim van Veen een van de grafiekdocenten aan de Academie voor Beeldende Kunsten Minerva in Groningen. Wim was houtdrukker en wist zijn enthousiastme voor de techniek goed op zijn leerlingen over te brengen. Na het afstuderen bleef een aantal van deze ex-leerlingen van Wim contact met elkaar houden en in 1998 werd besloten in verenigingsverband te gaan samenwerken.
HOLT was een feit!

28 jaar later zijn er nog steeds een aantal trouwe leden van het eerste uur, naast drukkers die later afstudeerden of een andere achtergrond hebben dan Minerva.
De huidige leden zijn: Titia Beukema, Tim Blaauw, Sietske Bosma, Anne Brouwer, Wijke van der Bij, Willy van der Duyn, Cees Elzinga, Bert Hemsteede, Rineke Hollemans, Anja Knoopers, Reinoud Kuipers, Rita lentz, Claudia van de Leur, Elise Madderom, Noelle Poiesz, Aldrik Salverda, Marjolein Terwindt-Wetterauw, Antje Veldstra, Jan Erik Wedholm en Angelique van Wesemael. Het maximale ledenaantal is gesteld op 25. Met meer mensen wordt het moeilijk om samen te vergaderen en ook om samen te exposeren.

Voor alle Holters geldt dat het maken van prenten in hoogdruk, hout- en linoleumsneden en ook materiaaldrukken, een belangrijk zo niet het belangrijkste deel uit maakt van het kunstenaarsschap.
Als zich iemand meldt die graag lid zou willen worden volgt een ballotageprocedure waarin gelet wordt op beheersing van de techniek, een zelfstandige ontwikkeling na de academie- of andere leertijd en professionaliteit wat betreft publiciteit en exposeren. Men wordt dus geen lid puur om de techniek aan te leren.

Hoogdruktechniek

De bindende factor in de club is de liefde voor de hoogdruktechniek.
De stijl en werkwijzen van de leden zijn verschillend: er wordt zowel abstract als figuratief gewerkt, in zwart-wit en in kleur gedrukt, grof en juist fijn gesneden.
Er worden oude hoogdruktechnieken onderzocht en er wordt geexperimenteerd met nieuwe methodes en materialen. Kennis en ervaringen worden uitgewisseld tijdens verschillende bijeenkomsten en er wordt natuurlijk gezamenlijk geexposeerd. Ieder jaar wordt een thema gekozen en daaromheen wordt een tentoonstelling georganiseerd. Thema’s waren bijvoorbeeld: De omgekeerde wereld, formaat 1:4 staand, landschapspijn, Danse Macabre. In 2025 waren er tentoonstellingen in Pictura in Groningen, in galerie Oosthem in Friesland, in de Obergumer kerk in Obergum, in de etalages van de Folkingestraat in Groningen en in galerie Spotted Horse in Laren.
Ook zijn er subgroepjes. Er is een clubje dat zich bezig houdt met drukken op gebruikt papier; papier dat een andere functie had of heeft. Patroonpapier, inpakpapier, kranten, boek of tissue. Al werkend en overleggend komen er vragen op zoals: moeten papier en onderwerp een relatie hebben? Kan ik nog iets toevoegen aan papier dat eigenlijk al “af” is zonder het te kort te doen? Ook is er een groepje bezig met het drukken van eigentijdse Shunga (Japanse erotische prenten). Hoe vertaal je die prenten naar deze tijd? Hoe expliciet wil je zijn?
Een paar keer per jaar wordt een buiten-teken-dag georganiseerd op Schiermonnikoog of ergens in Drenthe.
Holt werkt veel en goed samen met het Centrum voor de Prentkunst in Fochteloo. Diverse leden mochten daar hun werk ten toon stellen of schonken werk voor de collectie. Holt is ook altijd goed vertegenwoordigd op de jaarlijkse grafiekmarkt tijdens de “Dag van de Prentkunst”.

Concentratie en reflexie

Hoogdruk is een langzame techniek in een snelle tijd. Alles kost tijd; het gutsen, het drukken, het drogen van de prent, het kijken naar het voorlopige resultaat en nadenken over de volgende stap. Soms lijkt het of wij met onze werkwijze even uit de tijd stappen om die concentratie en reflectie op te roepen die nodig is om goed te kunnen werken. Nu er grote veranderingen plaatsvinden binnen de kunst door de vele digitale mogelijkheden is, naar onze mening het behoud van kennis over de oude hoogdruktechniek heel belangrijk.
Op academies is het een trend om studenten te laten proeven van verschillende technieken en mogelijkheden, waaronder hoogdruktechnieken. Doordat tijdens de academiejaren de ontwikkeling van een persoonlijk concept voorop staat komen studenten vaak niet aan de diepgang toe, die nodig is oom je draai te kunnen vinden binnen de techniek. De uitvoering kan daardoor qua techniek oppervlakkig overkomen. Dat vinden wij een gemis en we merken ook dat er bij afgestudeerde kunstenaars behoefte is aan kennis en diepgang.
Holt-leden geven les in het Grafisch atelier Friesland, in het Grafisch centrum in Groningen, bij Tumult, het centrum voor de kunsten in Groningen, bij Zinkwit in Zwolle en in het eigen atelier. De lessen en cursussen worden druk bezocht.

Internationale samenwerking

Voor Holtleden is het doorgeven van kennis dus belangrijk. Bij de meeste exposities geven verschillende leden daarom workshops of lezingen.
In internationaal verband is Holt partner van Endegra: European Network for Education and Development in Printmaking. Het project Journeyman’s walk is specifiek bedoeld om vakkennis te delen. Kunstenaars werken in verschillende grafische werkplaatsen, komen met verschillende ideeën en tradities in aanraking en geven dit weer door. Via het Endegra netwerk heeft HṑLT, al een paar jaar inspirerende contacten met grafische kunstenaars in Zweden.

Volgend jaar maart gaan een aantal leden van HṑLT op bezoek bij de Zweedse collega’s. Aan dit bezoek zijn tentoonstellingen gekoppeld in Göteborg en Stockholm. Een week lang wordt er bij de werkplaatsen KKV (konstnärnas kollektiv verkstad) en Vardagsbilder te Göteborg gewerkt.
Onder anderen zullen de mogelijkheden van het 3d printen van beelddragers voor hoogdruk onderzocht worden.

Een tegenbezoek van Zweedse kunstenaars zal medio juni 2027 plaatsvinden. De Zweedse kunstenaars zullen aan het werk gaan in het atelier van een van de Holt-leden.

Wat is hoogdruk:

Hoogdruk is de oudste vorm van drukken. Alleen de hoge delen van de drager worden afgedrukt. Het principe is eenvoudig, de techniek is veelzijdig. Hout heeft de charme dat de nerven in de afdruk zichtbaar blijven. Linoleum heeft het grote voordeel dat er scherpe lijnen afgedrukt kunnen worden. Hout is weerbarstig en heeft de neiging af te brokkelen, linoleum is gemakkelijker te bewerken.

Veel Holt-leden werken in de reductietechniek. Dit betekent dat er na iedere gedrukte kleur opnieuw bepaalde delen weggestoken worden. De voorstelling op papier ontstaat langzaam. De moeilijkheid is dat de oplage van tevoren bepaald moet worden. Hetzelfde beeld kan niet nog een keer gedrukt worden. De term ‘Bois perdu’ (verloren hout) zegt alles. Het werken met deelplaten, waarbij voor iedere kleur een aparte plaat wordt gesneden, vergt meer voorbereiding.

Een belangrijk kenmerk van een prent gedrukt in reductie is dat onder de bovenste kleurlaag alle andere lagen zitten die de bovenste laag beinvloeden. Deelplaten maken het mogelijk om kleuren helder naast elkaar te zetten. Combinaties van beide technieken zijn natuurlijk ook mogelijk.

Raamprent(en)

Naast en mooi artikel over Hṑlt zijn er van 7 leden van de vereniging één originele prent in elk nummer van het blad toegevoegd. Je kunt in Raam een prent aantreffen van Marjolein Terwindt-Wetterau, Titia Beukema, Elise Madderom, Noëlle Poiesz, Wijke van der Bij, Anne Brouwer of Aldrik Salverda.